{"id":1270,"date":"2019-08-22T14:46:07","date_gmt":"2019-08-22T11:46:07","guid":{"rendered":"https:\/\/mavvo.com.tr\/blog\/?p=1270"},"modified":"2024-12-27T14:13:07","modified_gmt":"2024-12-27T11:13:07","slug":"muhasebede-donemsellik-kavrami-ve-tahakkuk-ilkesi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/mavvo.com.tr\/blog\/muhasebede-donemsellik-kavrami-ve-tahakkuk-ilkesi\/","title":{"rendered":"Muhasebede D\u00f6nemsellik Kavram\u0131 ve Tahakkuk \u0130lkesi"},"content":{"rendered":"

Muhasebenin genel olarak d\u00f6rt adet g\u00f6revi bulunmaktad\u0131r. Bu g\u00f6revler; kay\u0131t, s\u0131n\u0131fland\u0131rma, raporlama ve analiz olarak bilinmektedir. Bir muhasebe uzman<\/a>\u0131n\u0131n muhasebe i\u015flemleri yaparken d\u00f6nemsellik ilkesine %100 ba\u011fl\u0131 olmas\u0131 bir zorunluluktur. D\u00f6nemsellik kavram\u0131na uygun hareket edilmeyen bir muhasebe s\u00fcreci; eksik veya yanl\u0131\u015f olarak kalacakt\u0131r.<\/span><\/p>\n

Muhasebede D\u00f6nemsellik Kavram\u0131 Nedir?<\/h2>\n

\"\"<\/p>\n

Muhasebede d\u00f6nemsellik<\/strong> kavram\u0131n\u0131n i\u015fletmenin s\u00fcreklili\u011fi kavram\u0131yla yak\u0131ndan ilgili oldu\u011funu en ba\u015ftan belirtmek gerekir. \u0130\u015fletmenin s\u00fcreklili\u011fi<\/strong> kavram\u0131na g\u00f6re herhangi bir i\u015fletmenin yaln\u0131zca belirli bir s\u00fcre i\u00e7in kurulmas\u0131 s\u00f6z konusu de\u011fildir. Bir i\u015fletmenin teorik olarak, sonsuza kadar varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 devam ettirece\u011fi \u00f6ng\u00f6r\u00fclmektedir. Bu ba\u011flamda, i\u015fletmenin varl\u0131\u011f\u0131n\u0131n s\u00fcreklilik vaat etti\u011fini belirtmek gerekir. Ancak, buna ek olarak, i\u015fletmelerin bilhassa vergisel ve muhasebesel anlamda belirli d\u00f6nemler itibariyle mutlaka de\u011ferlendirilmeleri \u015fartt\u0131r. Bu y\u00fczden, i\u015fletmenin varl\u0131\u011f\u0131n\u0131n belirli d\u00f6nemlere ayr\u0131lmas\u0131 gerekir. D\u00f6nemlerin e\u015fit uzunlukta olmas\u0131 gerekir. En uzun d\u00f6nem; 12 ay olmal\u0131d\u0131r. Fakat, i\u015fletmenin durumuna g\u00f6re 12 aydan k\u0131sa d\u00f6nemlerin varl\u0131\u011f\u0131 s\u00f6z konusu olabilir. Ancak, 12 aydan uzun d\u00f6nem de\u011ferlendirilmesi m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir. 12 ayl\u0131k bir d\u00f6neme, muhasebede mali y\u0131l ad\u0131 verilmektedir. Mali y\u0131l<\/strong>; 1 Ocak ile 31 Aral\u0131k aras\u0131n\u0131 temsil etmektedir. \u0130stisnalar haricinde mali ve takvim y\u0131l\u0131 ayn\u0131d\u0131r. \u00d6zel hesap d\u00f6nemi<\/strong>; mali ve takvim y\u0131l\u0131n\u0131n farkl\u0131 olmas\u0131na verilen isimdir. \u00d6zel hesap d\u00f6nemine ge\u00e7mek isteyen firmalar\u0131n Vergi Dai<\/a>resi’nden izin almas\u0131 \u015fartt\u0131r. Ayr\u0131ca, Ticaret Odas\u0131’ndan durumu tescil ettirmeleri gerekir. Mali y\u0131l d\u0131\u015f\u0131nda ayl\u0131k veya \u00fc\u00e7 ayl\u0131k olarak vergilendirme veya raporlamalar\u0131n ger\u00e7ekle\u015ftirilmesi m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. K\u0131saca ifade etmek gerekirse; muhasebede d\u00f6nemsellik kavram\u0131<\/strong>; firman\u0131n \u00f6mr\u00fcn\u00fcn d\u00f6nemlere ayr\u0131lmas\u0131d\u0131r.<\/span><\/p>\n

Bize 0850 885 06 36<\/span> telefon numaras\u0131n\u0131 arayarak yada ileti\u015fim formunu<\/a> doldurarak ula\u015fabilirsiniz.<\/h2>\n

Muhasebede D\u00f6nemselli\u011fin Etkileri<\/h2>\n

Muhasebede d\u00f6nemselli\u011fin vergilendirme konusunda \u00f6nemli bir yeri bulunmaktad\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc, devlet, i\u015fletmelerin belirli d\u00f6nemlerde vergi hesaplamas\u0131 yapmas\u0131n\u0131 istemektedir. \u00d6rne\u011fin, Katma De\u011fer Vergisi; ayl\u0131k periyotlarda beyan edilmelidir. Muhtasar verginin ise ayl\u0131k veya \u00fc\u00e7 ayl\u0131k d\u00f6nemlerde beyan edilmesi \u015fartt\u0131r. Ge\u00e7ici verginin \u00fc\u00e7 ayl\u0131k, kurumlar vergisinin ise y\u0131ll\u0131k olarak beyan edilmesi s\u00f6z konusudur. Bunun yan\u0131 s\u0131ra, d\u00f6nemselli\u011fin muhasebesel etkileri<\/strong> bulunmaktad\u0131r.<\/span><\/p>\n

Raporlama ve Analiz<\/h3>\n

Her i\u015fletme; muhasebe programlar\u0131nda<\/a> yada erp programlar\u0131nda<\/a> d\u00f6nemler itibariyle finansal tablolar\u0131n\u0131 olu\u015fturur. Bu tablolardan her firman\u0131n \u00e7\u0131karm\u0131\u015f oldu\u011fu birtak\u0131m yarg\u0131lar bulunmaktad\u0131r. Bu yarg\u0131lar\u0131n o d\u00f6nem i\u00e7erisinde ge\u00e7erli olmak \u00fczere de\u011ferlendirilmesi s\u00f6z konusudur. Bu noktada, gelir tablosu ve bilan\u00e7onun belirleyici kriterler oldu\u011funu s\u00f6ylemek gerekir. Gelir tablosu<\/strong>; en temel muhasebe kavram\u0131 olarak bilinmektedir. Gelir tablosunda bir firman\u0131n gelir ve giderleri alt alta konularak firman\u0131n ne kadar kar veya zarar etti\u011fi ortaya \u00e7\u0131kar\u0131l\u0131r. Gelir tablosu<\/strong>; belirli bir d\u00f6nem i\u00e7in haz\u0131rlanmaktad\u0131r. Bu d\u00f6nemden kastedilen s\u00fcre ise ayl\u0131k, \u00fc\u00e7 ayl\u0131k veya y\u0131ll\u0131k periyotlard\u0131r. Gelir tablosunun en az \u00fc\u00e7 ayda bir haz\u0131rlanma zorunlulu\u011fu bulunmaktad\u0131r. Baz\u0131 i\u015fletmeler ise ayl\u0131k olarak haz\u0131rlayabilirler. Tahakkuk kavram\u0131<\/strong> ise gelir tablosuyla do\u011frudan alakal\u0131d\u0131r. Bunun yan\u0131 s\u0131ra, bilan\u00e7onun haz\u0131rlanmas\u0131n\u0131n daha farkl\u0131 oldu\u011funu s\u00f6ylemek gerekir. \u00c7\u00fcnk\u00fc, bilan\u00e7o, gelir tablosunda oldu\u011fu gibi belirli bir d\u00f6nem i\u00e7erisindeki i\u015flemleri rapor etmez. Bilan\u00e7o, bir i\u015fletmenin belirli bir tarihteki net durumunu ifade etmektedir. \u00d6rne\u011fin, y\u0131ll\u0131k bilan\u00e7o denildi\u011finde \u015firketin 31 Aral\u0131k 2019 tarihindeki mali durumu ortaya konacakt\u0131r. Bilan\u00e7onun d\u00f6nemsellik ile yak\u0131ndan ili\u015fkili oldu\u011funu s\u00f6ylemek gerekir. Bunun sebebi, d\u00f6nemin en son g\u00fcn\u00fcndeki durumu, bilan\u00e7onun raporlamas\u0131d\u0131r.<\/span><\/p>\n

Kay\u0131t ve S\u0131n\u0131fland\u0131rma<\/h3>\n

Kay\u0131t ve s\u0131n\u0131fland\u0131rma; mali tablolar\u0131n haz\u0131rlanmas\u0131nda \u00f6nemli bir etkendir. Bir \u015firketin mali tablolar\u0131na hangi verilerin d\u00fc\u015fece\u011fi; kay\u0131t bilgilerine ve bu bilgilerin mali tablolar \u00fczerinde hangi kalemlerde s\u0131n\u0131fland\u0131r\u0131laca\u011f\u0131na ba\u011fl\u0131 olmaktad\u0131r. \u00d6rne\u011fin, bir i\u015flem, ilgili d\u00f6neme ai<\/a>tse, faturas\u0131 \u00f6densin veya \u00f6denmesin, o d\u00f6neme kay\u0131t edilmelidir. D\u00f6nemsellik ilkesinin yerine getirilmesini sa\u011flayan bu hesaplar; tahakkuk hesaplar\u0131<\/strong> olarak bilinmektedir. Tahakkuk hesaplar\u0131 ise ikiye ayr\u0131lmaktad\u0131r. Gelir ve gider tahakkuklar\u0131 hesab\u0131<\/strong> olarak ge\u00e7mektedir. Tahakkuk hesaplar\u0131n\u0131n d\u0131\u015f\u0131nda muhasebede d\u00f6nemsellik<\/strong> ilkesine yard\u0131mc\u0131 olan ba\u015fka fakt\u00f6rler de bulunmaktad\u0131r. Amortisman hesaplar\u0131, gelecek aylara veya y\u0131llara ait giderler\/gelirler hesaplar\u0131 bu fakt\u00f6rler aras\u0131nda bulunmaktad\u0131r.<\/span><\/p>\n

Tahakkuk \u0130lkesi Nedir?<\/h2>\n

D\u00f6nemsellik ve tahakkuk ilkesi<\/strong>; benzer \u00f6zelliklere sahiptir. Tahakkuk etmek; ger\u00e7ekle\u015fmek anlam\u0131na gelmektedir. Tahakkuk ilkesinin muhasebedeki kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131<\/strong> ise bir gelirin veya giderin ait oldu\u011fu d\u00f6nemin gelir tablosuna dahil edilmesidir. Bir gelir veya gider, fatura<\/a> tarihi itibariyle ilgili d\u00f6neme aitse mutlaka o d\u00f6nemin gelir tablosunda bulunmal\u0131d\u0131r. Bu noktada;  gelir veya giderin faturas\u0131n\u0131n gelmemi\u015f veya kesilmemi\u015f olmas\u0131n\u0131n, \u00f6denmemi\u015f olmas\u0131n\u0131n, tahsil edilmemi\u015f olmas\u0131n\u0131n hi\u00e7bir \u00f6nemi yoktur. Tahakkuk yapma<\/strong> i\u015flemi; mutlaka do\u011fru d\u00f6nemde olmal\u0131d\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc, gelir tablosunun y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fckleri bulunmaktad\u0131r. Gelir tablosunun dip toplam\u0131 \u00fczerinden gelir vergisi \u00f6denmektedir. Bunun yan\u0131 s\u0131ra, i\u015fletme y\u00f6netiminin kritik kararlar vermesini sa\u011flayacak y\u00f6netim raporlamalar\u0131; dip toplam\u0131 \u00fczerinden yap\u0131lmaktad\u0131r.<\/span><\/p>\n

Bilan\u00e7onun D\u00f6nemsellik ve Tahakkuk \u0130lkesiyle Olan \u0130li\u015fkisi<\/h2>\n

Bilan\u00e7onun 18,28,38,48 numaral\u0131 hesap gruplar\u0131; d\u00f6nemsellik ve tahakkuk<\/strong> ilkeleriyle ili\u015fkilendirilmi\u015ftir. 18 numaral\u0131 hesap grubu; gelecek aylara ait giderler ve gelir tahakkuklar\u0131 olarak olarak iki alt ba\u015fl\u0131\u011fa ayr\u0131lmaktad\u0131r. Gelecek aylara ait giderler; d\u00f6nemsellik ilkesini temsil ederken gelir tahakkuklar\u0131 ise tahakkuk esas\u0131na dayanmaktad\u0131r. Ayn\u0131 alt ba\u015fl\u0131klar; di\u011fer hesap gruplar\u0131 i\u00e7in de ge\u00e7erlidir. Gelecek aylara ait giderler; d\u00f6nemsellik ilkesi do\u011frultusunda pe\u015fin olarak \u00f6denen ve \u00f6dendi\u011fi anda ilgili gider hesaplar\u0131na kay\u0131t olmas\u0131 m\u00fcmk\u00fcn olmayan gelecek aylara ait olan giderlerin takip edilmesi i\u00e7in kullan\u0131lmaktad\u0131r. Ancak, gelecek aylara ait oldu\u011fu halde vadesinden \u00f6nce \u00f6denen giderlerin bu hesab\u0131n borcuna kaydedilmesi m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. Bahsi ge\u00e7en ay i\u00e7erisinde ise bu hesaba alacak kaydedilmesi ve ilgili gider hesaplar\u0131na al\u0131nmas\u0131 s\u00f6z konusu olmaktad\u0131r. Gelir tahakkuklar\u0131<\/strong>, tahakkuk esas\u0131na g\u00f6re d\u00fczenlenmektedir. \u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fc \u015fah\u0131slardan tahsili cari y\u0131l i\u00e7inde yap\u0131lacak gelirlerin, s\u00f6z konusu d\u00f6nem i\u00e7erisindeki k\u0131s\u0131mlar\u0131n\u0131n takip edildi\u011fi hesapt\u0131r. Gelecek y\u0131llarla alakal\u0131 olan ancak pe\u015fin \u00f6denen giderlerin ise bu hesab\u0131n borcuna kaydedilmesi m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. Hesap d\u00f6nemlerinde ise bu hesab\u0131n alacakland\u0131r\u0131larak kapat\u0131lmas\u0131 s\u00f6z konusu olmaktad\u0131r. Ancak, kapatma kayd\u0131nda bahsi ge\u00e7en gider hesaplar\u0131na de\u011fil de 180 hesaba bor\u00e7 kaydedilmektedir. 28 nolu hesapta da gelir tahakkuklar\u0131 s\u00f6z konusudur. 38 eve 48 numaral\u0131 hesaplarda ise gider tahakkuklar\u0131<\/strong> d\u00fczenlemesi mevcuttur.<\/span><\/p>\n

Gelir ve Gider Tahakkuklar\u0131 Hesab\u0131 Nedir?<\/h2>\n

Muhasebede d\u00f6nem sonlar\u0131nda o d\u00f6neme ait hesaplanacak miktarlar, bahsi ge\u00e7en gelir hesaplar\u0131 kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131nda gelir tahakkuklar\u0131 hesab\u0131na bor\u00e7 kaydedilmektedir. Bundan sonraki d\u00f6nemde ise gelirin tahsil edilmesiyle beraber alacak kaydedilerek hesap kapat\u0131lmaktad\u0131r. Bu i\u015flem, gelir tahakkuklar\u0131 hesab\u0131nda ger\u00e7ekle\u015fmektedir. Bunun yan\u0131 s\u0131ra, gider tahakkuklar\u0131 hesab\u0131; sonraki aylarda \u00f6denecek ve belgeye dayal\u0131 olmas\u0131 zorunlu olan, tutarlar\u0131 net olarak bilinen giderlerin izlendi\u011fi bir hesapt\u0131r. Gider tahakkuklar\u0131 hesab\u0131<\/strong>; giderin tahakkuk ettirilmesinde veya uzun vadeli gider tahakkukunun k\u0131sa vadeli olmas\u0131nda alacaklanmaktad\u0131r.<\/span><\/p>\n

Tahakkuk Esas\u0131 M\u0131 Yoksa D\u00f6nemsellik \u0130lkesi Mi \u00d6nce Gelmektedir?<\/h2>\n

D\u00f6nemsellik ilkesi ve tahakkuk esas\u0131<\/strong>; gelir veya giderlerin hangi d\u00f6nemin geliri veya gideri olarak uygulamaya konaca\u011f\u0131nda farkl\u0131 sonu\u00e7lar ortaya \u00e7\u0131karmaktad\u0131r. Bilhassa vergi uygulamas\u0131nda hangi ilkenin \u00f6ncelikli olarak uygulamaya konaca\u011f\u0131 b\u00fcy\u00fck \u00f6nem ta\u015f\u0131maktad\u0131r. Yap\u0131lan de\u011ferlendirmeler neticesinde tahakkuk ilkesi her zaman \u00f6nde gelmektedir. D\u00f6nemsellik ilkesinin etkin olmas\u0131 i\u00e7in tahakkuk etmi\u015f say\u0131lma vasf\u0131na sahip olan bir gelir veya gider bulunmal\u0131d\u0131r.<\/span><\/p>\n\n\n

\n \n
\n \n
\n
\n \n\n
<\/div>\n <\/div>\n
\n \n\n
<\/div>\n <\/div>\n
\n \n\n
<\/div>\n <\/div>\n
\n \n\n
<\/div>\n <\/div>\n
\n \n\n
<\/div>\n <\/div>\n <\/div>\n \n
\n
\n \n\n
<\/div>\n <\/div>\n
\n \n\n
<\/div>\n <\/div>\n
\n \n\n
<\/div>\n <\/div>\n
\n \n\n
<\/div>\n <\/div>\n
\n \n\n
<\/div>\n <\/div>\n <\/div>\n<\/div>\n \n\n
\n \u0130\u00e7eri\u011fi Oyla<\/span>\n <\/div>\n <\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Muhasebenin genel olarak d\u00f6rt adet g\u00f6revi bulunmaktad\u0131r. Bu g\u00f6revler; kay\u0131t, s\u0131n\u0131fland\u0131rma, raporlama ve analiz olarak bilinmektedir. Bir muhasebe uzman\u0131n\u0131n muhasebe i\u015flemleri yaparken d\u00f6nemsellik ilkesine %100 ba\u011fl\u0131 olmas\u0131 bir zorunluluktur. D\u00f6nemsellik kavram\u0131na uygun hareket edilmeyen bir muhasebe s\u00fcreci; eksik veya yanl\u0131\u015f olarak kalacakt\u0131r. Muhasebede D\u00f6nemsellik Kavram\u0131 Nedir? Muhasebede d\u00f6nemsellik kavram\u0131n\u0131n i\u015fletmenin s\u00fcreklili\u011fi kavram\u0131yla yak\u0131ndan ilgili oldu\u011funu […]<\/p>\n","protected":false},"author":4,"featured_media":4817,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[51],"tags":[98],"class_list":["post-1270","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","category-muhasebe","tag-muhasebede-donemsellik"],"mb":[],"mfb_rest_fields":["title","gutenberg_elementor_mode"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/mavvo.com.tr\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1270","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/mavvo.com.tr\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/mavvo.com.tr\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mavvo.com.tr\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mavvo.com.tr\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1270"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/mavvo.com.tr\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1270\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":4819,"href":"https:\/\/mavvo.com.tr\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1270\/revisions\/4819"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mavvo.com.tr\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media\/4817"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/mavvo.com.tr\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1270"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/mavvo.com.tr\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1270"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/mavvo.com.tr\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1270"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}